✍رباب پرویزی‌زاده

وقتی سخن از نجات جان انسان‌ها به میان می‌آید، نخستین تصویر، بیمارستان، پزشک، پرستار و آمبولانس است؛ اما پیش از آنکه آمبولانس به مقصد برسد، گاهی یک خبر درست می‌تواند مسیر یک بحران را تغییر دهد. یک اطلاع‌رسانی دقیق، یک هشدار به‌موقع و یک روایت مسئولانه، می‌تواند از اضطراب عمومی بکاهد، مردم را به تصمیم درست هدایت کند و بخشی از بار سنگین نظام سلامت را کاهش دهد.
امروز سلامت تنها در مراکز درمانی معنا پیدا نمی‌کند. سلامت، مجموعه‌ای از آگاهی، اعتماد، آرامش روانی و رفتار درست اجتماعی است و رسانه در همه این بخش‌ها نقش تعیین‌کننده دارد. خبرنگار حوزه سلامت فقط خبر منتشر نمی‌کند؛ او با انتخاب واژه‌ها، شیوه روایت و میزان دقت در انتشار اطلاعات، در حفظ سلامت جامعه سهیم می‌شود.
در روزهای بحران، جامعه بیش از هر زمان دیگری به اطلاعات صحیح نیاز دارد. در چنین شرایطی، شایعه می‌تواند مانند یک بیماری فراگیر، آرامش مردم را هدف قرار دهد. خبری که بدون بررسی منتشر شود، تصویری که بدون توضیح بازنشر شود یا آماری که بدون منبع در اختیار افکار عمومی قرار گیرد، می‌تواند موجب نگرانی، بی‌اعتمادی و حتی رفتارهای نادرست اجتماعی شود.
در مقابل، رسانه‌ای که مسئولانه عمل کند، به یک پناهگاه اطلاعاتی برای مردم تبدیل می‌شود؛ رسانه‌ای که پیش از انتشار هر خبر، صحت آن را بررسی می‌کند، صدای کارشناسان را به جامعه می‌رساند و در کنار بیان واقعیت‌ها، امید و آرامش را نیز حفظ می‌کند.
تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که نقش رسانه در حوزه سلامت، نقشی فراتر از اطلاع‌رسانی ساده است. رسانه می‌تواند آموزش‌دهنده باشد؛ می‌تواند درباره پیشگیری از بیماری‌ها، اهمیت مراجعه به‌موقع به مراکز درمانی، مراقبت‌های روانی در شرایط بحرانی و شیوه درست مواجهه با اخبار نادرست آگاهی ایجاد کند.
در شرایطی که کشور با تهدیدها و بحران‌های مختلف روبه‌رو می‌شود، نظام سلامت تنها با تجهیزات و امکانات پزشکی از مردم حمایت نمی‌کند؛ بلکه ارتباط درست با جامعه نیز بخش مهمی از مدیریت بحران است. اینجاست که رسانه به عنوان حلقه اتصال میان مردم، مسئولان و متخصصان سلامت، جایگاهی مهم پیدا می‌کند.
دفاع از سلامت جامعه، تنها در میدان درمان اتفاق نمی‌افتد. گاهی یک خبرنگار که با دقت یک واقعیت را روایت می‌کند، به اندازه یک نیروی امدادی در کاهش آسیب‌ها نقش دارد. گاهی یک گزارش آگاهی‌بخش، مانع از تصمیمی اشتباه می‌شود و گاهی یک خبر صحیح، آرامشی را به جامعه بازمی‌گرداند که در شرایط بحرانی بسیار ارزشمند است.
رسانه سلامت باید از مرز خبررسانی عبور کند و به سمت مسئولیت اجتماعی حرکت کند. مخاطب امروز تنها به دنبال دانستن یک خبر نیست؛ او نیاز دارد بداند در برابر یک اتفاق چه اقدامی انجام دهد، چگونه از خود و خانواده‌اش مراقبت کند و به کدام منبع اعتماد داشته باشد.
سرمایه اصلی نظام سلامت، اعتماد مردم است و این اعتماد بدون شفافیت و ارتباط مؤثر شکل نمی‌گیرد. رسانه‌های حرفه‌ای با روایت صادقانه واقعیت‌ها، می‌توانند این سرمایه را تقویت کنند و در سخت‌ترین روزها، همراه مردم و نظام سلامت باشند.
شاید در نگاه نخست، خبرنگار در کنار تخت بیمار یا آمبولانس دیده نشود؛ اما واقعیت این است که نقش او در پشت صحنه سلامت جامعه انکارناپذیر است. او با قلم خود می‌تواند آگاهی ایجاد کند، با دوربین خود می‌تواند واقعیت‌ها را ثبت کند و با مسئولیت‌پذیری خود می‌تواند بخشی از نگرانی‌های مردم را کاهش دهد.
امروز باید پذیرفت که رسانه، یکی از خطوط مقدم دفاع از سلامت جامعه است؛ خط مقدمی که سلاح آن حقیقت، ابزار آن آگاهی و هدف آن حفظ آرامش و جان انسان‌هاست.
پیش از آنکه آمبولانس برسد، گاهی این خبر است که به یاری مردم می‌آید.